Ontdek de fortengordels met Twistappel Antwerpen

Terug naar overzicht
Recreatieve kaart Twistappel Antwerpen (copyright: provincie West-Vlaanderen)
di, 2012-09-25 15:19

Provincie Antwerpen verdeelt recreatieve kaarten.

Met de recreatieve kaart Twistappel Antwerpen kunnen fietsers en wandelaars vanaf nu kennis maken met de vroegere verdedigingswerken in en rond Antwerpen. De kaart bevat historische informatie en uitgestippelde routes voor ontdekkingstochten langs de fortengordels.

De ontwikkeling van de kaarten kadert in het Europees INTERREG IVA-project Forten en Linies in Grensbreed Perspectief, een samenwerking van Nederlandse en Vlaamse partners rond forten, versterkte steden en linies in de grensstreek van Vlaanderen en Nederland, met subsidie van de Europese Unie. Het project wil de aandacht vestigen op deze versterkingen als elementen van cultuurhistorische, landschappelijke en toeristisch-recreatieve waarde. Het provinciale project Fortengordels rond Antwerpen is hierin een partner. De provincie wil met dit project het hergebruik en de zichtbaarheid van beide fortengordels rond Antwerpen verbeteren. Het aanbieden van recreatieve kaarten aan geïnteresseerde fietsers en wandelaars is een stap in de verwezenlijking van deze doelstellingen.

Inhoud van de recreatieve kaart

De kaart bevat historische informatie en uitgestippelde routes voor ontdekkingstochten langs de fortengordels. Op de ene kant staat een grondplan met aanduidingen van onder andere invalswegen, forten, bezoekerscentra aan forten, musea,  toeristische infocentra, ... Op de andere zijde staan historische gegevens over bepaalde forten, de Antitankgracht en het grotere geheel van de verdedigingslinies. Deze info biedt bovendien een verklaring voor sommige ontwikkelingen in het stads- en landschapsbeeld.

Rijke geschiedenis van de Fortengordels

Linies en forten zijn een fascinerend gegeven. Ze geven grenzen aan en markeren een gebied dat beschermd moet worden. Ze zijn lang een belangrijke verdedigingsvorm geweest en waren zeer effectief om indringers buiten te houden. De Spaanse omwalling dateert uit de 16de eeuw, de stadsomwalling en de Brialmontgordel uit de 19de eeuw, en de Pantsergordel uit de 20ste eeuw. De forten en schansen van deze verdedigingslinies liggen aan de oorsprong van de stads- en natuurontwikkeling en het huidige stratenpatroon. Zo werd de Spaanse omwalling in de 19de eeuw afgebroken, en de 19de-eeuwse stadsomwalling in de jaren 1960. De locaties van deze omwallingen doen nu echter dienst als een stuk van de leien (Italië- tot  Amerikalei), respectievelijk de huidige ring van Antwerpen. Verder liggen de forten en schansen van de Brialmontgordel langs de huidige R11 ('de militaire baan'), en bakenen de vestingwerken van de Pantsergordel een groene gordel rond Antwerpen af.

Waar verkrijgbaar?

De recreatieve kaart Twistappel Antwerpen over de fortengordels rond Antwerpen is tijdelijk en gratis verkrijgbaar bij alle fietscafés, fietsverenigingen, wandelverenigingen, publiek toegankelijke forten, provinciale domeinen en toeristische diensten in de provincie Antwerpen, alsook bij de Archeologische dienst van de stad Antwerpen. Er zijn ook kaarten van de Staats-Spaanse Linies en de Zuiderwaterlinie Noord-Brabant beschikbaar bij de toeristische diensten van respectievelijk West-Vlaanderen, Oost-Vlaanderen en Zeeland, en Noord-Brabant.

Daarnaast werd de blikvangerskaart Tijdreis tussen Noord & Zuid ontwikkeld, die een overzicht geeft van drie linies: de Fortengordels rond Antwerpen, de Staats-Spaanse Linies in West- en Oost-Vlaanderen en Zeeland, en de Zuiderwaterlinie in Noord-Brabant. Van deze kaart is een inkijkexemplaar raadpleegbaar bij alle publiek toegankelijke forten en toeristische diensten in de provincie Antwerpen, en bij de Archeologische dienst van de stad Antwerpen.